5

(

Ki Auteur: Ash (05/07/2003)

Ki is de 'kracht' die de Z-Senshi benutten om hun energie-aanvallen uit te voeren. Wie kent nou niet, als trouwe DB-kijker, de Kamehame-Ha, de Genki Dama of de Makankosappo? 
Maar wat is Ki eigenlijk? Ki is je levenskracht, kracht die je kan tappen uit je eigen lichaam en benutten. Als je geen Ki meer hebt, dan ben je dood. Dat betekent dus dat iedereen ki heeft, en niet enkel de Z-Senshi, zoals veel mensen denken. Het idee van Ki wordt vaak ook in andere [vecht] animes gebruikt, soms met een andere naam en met een iets andere werking. Zo zijn de "Chakra" van Naruto en de "Cosmos" van Saint Seiya duidelijk varianten op "Ki".

Geschiedenis

Ki, of in het origineel Chi/Qi, origineert uit China. De eerste schriftelijke melding van dit fenomeen is terug te vinden in "Huang Ti Nei Chung Su Wen" [De Gele Keizer's Klassieken van Interne Medicijnen] uit de derde eeuw voor Christus.
Ki is je levenskracht, en vloeit door iedereen. Het beweegt zich in een ritmisch patroon door je lichaam en in de acupunctuur-kunst zegt men dat op de meridianen waar men prikt, ook je Ki stroomt. Door in je te prikken, verandert men dus de stroom van je Ki. 
Men zegt dan dat elke verandering (in je ziekte/pijn) vanaf dat punt, een gevolg is van de veranderde Ki-stroom. Als je ziek bent, zal men dus de Ki-stroom in je beïnvloeden, opdat je beter wordt.
Er bestond in de 3de eeuw echter ook het idee van het leren manipuleren van je levenskracht, opdat je bovenmenselijke eigenschappen zou kunnen ontwikkelen. Genoemde eigenschappen omvatten onder andere telepathie, telekinese en onschendbaarheid.

Vanuit China ging het idee en de filosofie van Ki naar de krijgers van Korea: de Hwa Rang [Bloeiende Jeugd]. Het idee van Ki werd door hen gebruikt om zich mentaal en fysiek te sterken. 
Verder werd het idee van Ki tot in de 12de eeuw vooral gebruikt als geneeswijze.
Vanaf de 12de eeuw werd het steeds meer gebruikt als concept voor gevechtkunsten. Uit het idee van de combinatie van Ki en het vechten zijn sporten ontwikkeld als Aikido en Hapkido.

Ki kan je dus, na training in de manipulatie ervan, op meerdere manieren benutten in de Dragon Ball wereld. Ik zal hier de wijzes toelichten die je in de serie ziet.

Ki-gebruik in de Dragon Ball trilogie

1) Normaal gebruik

Eén van de eigenschappen die men vroeger toekende aan ki, is 'jezelf sterker maken'. Je verzamelt je ki rond een lidmaat en maakt dat lid extra sterk. Wie Discovery kijkt, heeft misschien de documentaire over Kung Fu gezien, waarin een Shao Lin monnik zijn ki gebruikt om zijn armen te sterken en deze vervolgens tussen 2 zware persen beweegt.
Ki wordt hierbij dus gebruikt om zich tijdelijk te versterken. Dit wordt ook gedaan in Dragon Ball, al merk je dat niet. Het is dus gewoon extra Ki concentreren om klappen en trappen sterker te maken, maar dit wordt niet zichtbaar gedaan, dus veel merk je er niet van.
Dat je het niet expliciet ziet, komt omdat Ki op zich niet zichtbaar is! Enkel in anime en manga zie je allerlei kleurtjes en aura's, om het er cooler uit te laten zien ;)

2) Geavanceerd

2.1 Ki-stralen of projectielen.

Dit is de eerste vorm van geavanceerd Ki gebruik in Dragon Ball. De Kamehame-ha van Muten Roshi is een vernietigende Ki-straal. Hoe dit werkt?
Ki wordt verzameld rond een punt, waar de gebruiker het wilt hebben. Dit wordt vaak gedaan gepaard met enkele handgebaren, zodat de gebruiker zich beter kan concentreren. Als de energie geconcentreerd is, kan men het als een straal wegschieten.



Dit geldt ook voor de ki projectielen, waarbij er natuurlijk wel verschil is in verzamelpunt en intensiteit. Hoe sneller je een ki-straal of bol schiet, hoe zwakker hij is, omdat je niet genoeg energie hebt kunnen concentreren. 
Ook het doel is vaak verschillend, want je kan een "duwende" straal maken zoals de Kamehameha, een "doordringende" zoals een Makankosappo, of een "snijdende", zoals de Kienzan. Door oefening kan je je ki maniupulatie dus verbeteren en varianten maken.

2.2) Bukujutsu

Deze techniek stelt je in staat te vliegen. Dit werkt op quasi dezelfde manier als de Ki stralen, dus als je een beetje bekend bent met Ki manupilatie is vliegen niet moeilijk te leren.
Vliegen doe je eenvoudig weg door je ki te verzamelen rond je laagste punt. Van hier zend je het naar buiten, richting de ondergrond. 
Zo zet je jezelf af met Ki en dan zweef je! Wil je in een bepaalde richting vliegen? Zet je af tegen de tegenovergestelde richting! Het is redelijk makkelijk te leren, mits je je Ki kan manipuleren. En het is dus ook eenvoudig uit te leggen :)



3) Detectie

3.1 Detectie door middel van je eigen ki

Zoals gezegd heeft iedereen ki. Door training kan je je ki vergroten en dat kan je weer gebruiken in je gevechten. Maar je ki kan ook benut worden door anderen om jou terug te vinden! In Dragon Ball Z wordt dit erg veel gebruikt door de Z-Senshi, want het stelt hen in staat hun tegenstander altijd te vinden, ook al kunnen ze hem niet direct zien. Het is zoiets als een ingebouwde radar. Dit wordt voor het eerst duidelijk gebruikt door Gokuu, als hij in Karin-sama's toren Piccolo Daimao probeert te vinden.

Hoe dit werkt wordt niet precies uitgelegd, maar hier is een klein voorbeeld van hoe het ongeveer werkt, om je een idee te geven:

Stel je voor dat je Ki een soort ballon rond je vormt. Hoe zwakker je bent, hoe kleiner de ballon is, en hoe sterker je bent, hoe groter de ballon. Als je nu heel sterk bent, dan heb je een zeer grote ballon rondom je. Misschien wel zo groot dat je andere ballonnen, van andere personen, aanraakt! Zo kan je dus aanvoelen waar andere mensen ongeveer zijn. 
Aan de 'soort' impressie die het 'aanvoelen' je geeft, voel je hoe sterk iemand is. Maakt iemand een erg sterke impressie op je, dan is hij erg sterk. Zo kan je ook andere mensen om de tuin leiden, door je 'ballon' kleiner te laten worden, zodat mensen denken dat je zwakker bent, dan je in werkelijkheid bent.
Bij het aanvoelen van iemand anders Ki kan je ook een gevoel meekrijgen van diens persoonlijkheid, i.e. een slecht persoon maakt een kwaadaardige indruk op je, en een goed persoon een aardige indruk. Mensen die je beter kent, kan je herkennen aan hun ki, aangezien je hen goed kent, net als in een gewoon mensenleven. Soms kan bijvoorbeeld je Ki echter sterk gestegen zijn en mensen kunnen verbaasd zijn dat die enorme Ki de jouwe is.



3.2 Detectie door middel van technologie

De Scouter is een apparaat om zogenaamde Power Levels te meten. Een Power Level is een getal dat aangeeft hoe sterk je bent. Het leest dus je ki en maakt en kent er een zekere waarde, een getal aan toe op een bepaalde schaal. Dit is handig voor mensen die geen ki kunnen aanvoelen, zodat ze toch hun tegenstanders kunnen terug vinden zonder hen te zien, en op die manier hun kracht kunnen inschatten. Tevens dient de Scouter als communicatiemiddel.

Tekortkomingen van een Scouter zijn ten eerste dat het enkel een doodgewoon cijfertje geeft. Het geeft bijvoorbeeld PL5 en als jij weet dat je PL6 hebt, maar bewust je PL lager houdt, dan hou je de scouterdrager dus voor de gek. Het aannemen van de Scouter lezing is dus heel gevaarlijk, want veel mensen die hun Ki kunnen manipuleren zullen hun Ki laten zakken en dus vervalsen. Je leest dus een getal af, dat niet accuraat is, waardoor je iemand kan onderschatten, met alle gevolgen vandien.
Ook blijven scouters een techniek die niet perfect is. Een scouter kan ontploffen als een PL te snel stijgt om bij te houden, of als de PL-waarde sowieso ver buiten het bereik is. 

Een andere middel om Power Levels te meten zijn de apparaten die Spopobitchi en Yamu gebruikten (zie rechts) om energie van Gohan te stelen in de Majin Buu saga. Dit ding kan ook ki lezen, op een schaal van Kili's, in plaats van Power Levels. Een powerlevel is dus niet hetzelfde als ki! Een powerlevel is slechts een getalletje dat op een schaal aangeeft hoe sterk jij voor het moment bent. Ki is een kracht, die variabel is en niet slechts één vast getal.

Kili Meter [credit: Dragonball-paradijs.com]